Yorğunluğun bir çox halları stress, kifayət qədər yatmamaq, düzgün qidalanmamaq və digər həyat tərzi amilləri ilə əlaqəli olur. Enerji səviyyənizi bərpa etmək üçün aşağıdakı özünəyardım məsləhətlərini sınaya bilərsiniz.
Əgər istirahət və yuxudan sonra belə keçməyən, güclü və davamlı yorğunluq hiss edirsinizsə, bunun altında müəyyən tibbi səbəb ola bilər. Bu halda məsləhət üçün həkimə müraciət edin.
Yorğunluğun qarşısını almaq üçün müntəzəm qidalanın
Gün ərzində enerji səviyyəsini qorumağın yaxşı yollarından biri daha az, lakin müntəzəm qidalanmaqdır. Böyük porsiyaları daha seyrək qəbul etmək əvəzinə, hər 3–4 saatdan bir müntəzəm yeməklər və sağlam qəlyanaltılar qəbul etməyə çalışın.
Hərəkət edin
Yorğun olduğunuz zaman idman etmək istədiyiniz ən son şey ola bilər. Lakin əslində müntəzəm fiziki fəaliyyət uzunmüddətli perspektivdə yorğunluğu azaltmağa və enerji səviyyəsini artırmağa kömək edə bilər.
Hətta cəmi 15 dəqiqəlik gəzinti belə sizə enerji verə bilər. Fiziki aktivliyin tezliyi artdıqca faydaları da artır.
Kiçik addımlarla başlayın. Bir neçə həftə və ya ay ərzində fiziki aktivliyinizi tədricən artıraraq həftədə 2 saat 30 dəqiqə orta intensivlikli aerob fəaliyyətə, məsələn, velosiped sürməyə və ya sürətli yeriməyə çatmağa çalışın.
Enerji qazanmaq üçün artıq çəkini azaltmaq
Artıq çəki daşımaq orqanizm üçün yorucu ola bilər. Bu vəziyyət ürəyə əlavə yük yarada və özünüzü daha yorğun hiss etməyinizə səbəb ola bilər.
Sağlam qidalanmaqla yanaşı, çəkiyə nəzarət etməyin və onu sağlam səviyyədə saxlamağın əsas yollarından biri daha aktiv olmaq və müntəzəm fiziki fəaliyyət göstərməkdir.
Keyfiyyətli yuxuya diqqət yetirin
Bir çox insan gün ərzində ayıq və enerjili qalmaq üçün ehtiyac duyduğu qədər yatmır.
Yaxşı yuxu üçün aşağıdakı vərdişlər faydalı ola bilər:
hər gün eyni vaxtda yatmağa və səhər eyni vaxtda oyanmağa çalışın;
gün ərzində yatmaqdan çəkinin;
yatmazdan əvvəl dincəlmək və rahatlaşmaq üçün özünüzə vaxt ayırın.
Enerjinizi artırmaq üçün stressi azaldın
Stress böyük miqdarda enerji sərf edə bilər. Buna görə də gündəlik həyatınıza rahatlamağa kömək edən fəaliyyətlər əlavə etməyə çalışın.
Bunlara aşağıdakılar daxil ola bilər:
idman etmək;
yoga və ya tai-chi ilə məşğul olmaq;
musiqi dinləmək və ya kitab oxumaq;
dostlarınızla vaxt keçirmək.
Sizi rahatlaşdıran fəaliyyətlər ümumi rifahınızı və enerji səviyyənizi yaxşılaşdırmağa kömək edə bilər.
Danışıq terapiyası yorğunluqla mübarizəyə kömək edə bilər
Bəzi hallarda konsultasiya və ya koqnitiv-davranış terapiyası (CBT) kimi danışıq terapiyalarının stress, narahatlıq və ya aşağı əhval-ruhiyyə ilə əlaqəli yorğunluğun azaldılmasına kömək edə biləcəyinə dair sübutlar mövcuddur.
Belə bir dəstəyə ehtiyacınız olduğunu düşünürsünüzsə, uyğun mütəxəssisə müraciət etmək üçün həkiminizlə məsləhətləşə bilərsiniz.
Kofein qəbulunu azaldın
Kofein stimullaşdırıcı maddədir və özünüzü daha ayıq hiss etməyinizə səbəb ola bilər. Lakin kofein normal yuxu ritmini poza, yuxu problemlərinə və nəticədə gün ərzində yorğunluğa səbəb ola bilər.
Kofein aşağıdakı məhsullarda ola bilər:
qəhvə;
çay;
qazlı içkilər;
enerji içkiləri;
bəzi ağrıkəsicilər və bitki mənşəli preparatlar.
Kofeinin təsiri orqanizmdə 7 saata qədər davam edə bilər. Buna görə də yuxu ilə bağlı probleminiz varsa, xüsusilə axşam saatlarında kofein qəbulunu məhdudlaşdırmaq faydalı ola bilər.
Kofeini tamamilə dayandırmaq istəyirsinizsə, bunu tədricən etmək daha məqsədəuyğundur. Kofeinin qəfil dayandırılması bəzi insanlarda baş ağrısı və digər narahatlıqlara səbəb ola bilər.
Alkoqol qəbulunu azaldın
Axşam bir neçə qədəh şərab içmək yuxuya getməyi asanlaşdıra bilər. Lakin alkoqol qəbulundan sonra yuxunun keyfiyyəti və dərinliyi pisləşə bilər. Nəticədə, kifayət qədər yatdığınızı düşünsəniz belə, növbəti gün özünüzü yorğun hiss edə bilərsiniz.
Yatmazdan əvvəl alkoqol qəbulunu azaltmaq daha yaxşı gecə yuxusuna və növbəti gün daha yüksək enerji səviyyəsinə kömək edə bilər.
Daha çox su için
Bəzən yorğunluğun səbəbi sadəcə yüngül susuzlaşma ola bilər. Xüsusilə fiziki fəaliyyətdən sonra kifayət qədər su içmək vacibdir.
Gün ərzində kifayət qədər maye qəbul etmək orqanizmin normal fəaliyyətini dəstəkləməyə və susuzlaşma ilə əlaqəli yorğunluğun qarşısını almağa kömək edə bilər.