Naftalan nefti — Naftalan nefti əsəb, ginekoloji, uroloji və dəri xəstəliklərinin, eləcə də qara ciyər xəstəliklərinin, oynaqların və dayaq-hərəkət aparatına aid oynaqdan kənar yumşaq toxumaların müalicəsi üçün müstəsna vasitələrdən biridir.
Naftalan şəhərində yerləşən mənbələrdən çıxarılır.
2026-2029-cu illər üçün Naftalan neftinin və ondan hazırlanan preparatların müalicəvi təsirinin beynəlxalq miqyasda tanıdılmasını təmin etmək məqsədilə yeni tibbi araşdırmalar aparılmasına və sözügedən məhsullardan tibbi məqsədlər üçün daha geniş istifadə olunmasına dair Tədbirlər Proqramı təsdiqlənib.
Naftalan yatağı haqqında
Naftalan müalicəvi neft yatağı Kiçik Qafqazın ətəklərində, Goranboy dəmir yolu stansiyasından, Gəncə şəhərindən cənub-şərqdə aralıda yerləşir. Dünyada müalicəvi xassəli yeganə neft yatağıdır və özü də çoxdan məlumdur. Dəri xəstəliklərinin müalicəsində istifadə məqsədilə Naftalanda qazılmış quyudan yağ hasil edilməsi barədə hələ Marko Polo söhbət açmışdır. XIX əsrin sonlarında alman mühəndisi A. İ. Yeger Naftalanda icarəyə götürdüyü torpaq sahəsində bir neçə quyu qazdırır və pullu naftalan müalicəxanasını inşa etdirir. Tarixdən məlumdur ki, 1904–1905-ci illər rus-yapon müharibəsi zamanı yapon əsgərlərinin təcili tibbi yardım dərman qutularından naftalan mazı doldurulmuş bankalar tapılmışdır, bu da onun yüksək müalicəvi xassəyə malik olmasından xəbər verir.
Müəyyən edilmişdir ki, naftalan nefti orqanizmə yaxşı təsir göstərərək onun ümumi reaktivliyini artırır. Neftdən istifadə etməklə müalicəvi proseduraların aparılması insan orqanizminə ağrıkəsici, əks-iltihab və desensibilizasiya təsiri göstərir, orqanizmdə trofika və maddələr mübadiləsini yaxşılaşdırır, əsəb tellərinin keçiriciliyini bərpa edir, hərəkət pozğunluqlarını azaldır, ağrı hissiyyatı sərhədini artırır.
Naftalan neftinin xüsusiyyətləri
Naftalan yatağı maykop çöküntülərinə aiddir. Burada 7 neftli horizont aşkar edilmişdir ki, onların da ancaq ikisində müalicəvi neftə təsadüf edilir. O, şirəyəbənzər konsistensiyalı qatı kütlə olub zeytunçalarlı qara-qonur rənglidir, özünəməxsus ətirli iyi var, tərkibində naften turşularının böyük miqdarı (0,8–3,0%) və naften karbohidrogenlərinin polisiklikliyinin yüksək olması ilə səciyyələnir. Neftin tərkibində destillə zamanı dəyişikliyə məruz qalan sterinlər mövcuddur. O, başqa naftenlərdən öz "alışqansızlığı" ilə seçilir.
Hazırda yataqda dünya əhəmiyyətli müalicəvi sağlamlıq kompleksi fəaliyyət göstərir; müalicə praktikasında aşağıda adları çəkilən naftalan neft preparatlarından istifadə olunur:
Naftalan preparatları
1) nativ naftalan (yəni bilavasitə qazıma quyularından alınan);
2) saflaşdırılmış naftalan (naftalanın qatılılığını artırmaq üçün müxtəlif qatılaşdırıcılar əlavə olunan susuzlaşdırılmış naftalan);
3) qatransızlaşdırılmış naftalan;
4) naften karbohidrogenləri;
5) tərkibində naftalan, parafin, mum, serezin, kamfora olan müalicəvi naftalan mastikası.
Naftalan neftinin faydaları
Naftalan nefti, qalın və yapışqan bir neftdir, naftalin və digər aromatik karbohidrogenlər ilə zəngindir. Bu neft əsasən Azərbaycanda, xüsusən də Naftalan bölgəsində çıxarılır. Bu bölgənin unikal xüsusiyyətləri onu tanınmış edir.
Tibbi xüsusiyyətlər
Naftalan nefti müxtəlif xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunur, o cümlədən:
• Dəri xəstəlikləri: ekzema, psoriaz və digər dermatologiya xəstəlikləri.
• Hərəkət sistemi xəstəlikləri: artrit, osteohondroz və digər iltihabi proseslər.
• Nevroloji xəstəliklər: radikulit və nevralgiyalar.
Spa prosedurları
Naftalan nefti spa salonlarında masajlar və termal prosedurlar üçün aktiv şəkildə istifadə olunur. Bu, əzələləri rahatladır və qan dövranını yaxşılaşdırır.
İltihab əleyhinə təsir
Naftalanın tətbiqi iltihabı və ağrını azaldaraq zədələrdən sonra reabilitasiya üçün faydalıdır.
Kozmetik prosedurlar
Naftalan nefti bəzi kosmetik prosedurlarda dərinin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq və nəmləndirmək üçün istifadə olunur.
Gashalti Hotel-də tətbiqi
Gashalti Hotel, naftalan əsaslı geniş prosedurlar təklif edir, o cümlədən:
• Naftalan vannaları: ümumi rahatlama və dərinin vəziyyətini yaxşılaşdırmaq üçün.
• Naftalan masajları: əzələ gərginliyini və ağrıları azaltmaq üçün.
• Spa paketləri: ümumi sağlamlığı artırmaq üçün kompleks prosedurlar.